Kesim fire'si nasıl hesaplanır ve azaltılır?
Stok boydan çıkan parça sayısı, artan uç ve fire yüzdesi; gönyeli kesimde ters-düz yerleşimin avantajı.
Fire nedir?
Stok boydan (örneğin 6 veya 12 m'lik profil) parça kestiğinizde iki yerde malzeme kaybedersiniz: testerenin kestiği ince şerit (kesim payı) ve en sondaki, parça olamayacak kadar kısa artan uç. Bu iki kaybın toplamı fire'dir.
Stok boydan kaç parça çıkar?
Her parça arasında bir kesim payı kalır. Stok boy S, parça boyu L ve kesim payı k (hepsi mm) olsun:
Son parçanın arkasına pay eklenmez, çünkü o noktada zaten boyun ucu vardır.
(6000 + 3) ÷ (1000 + 3) = 5,98 → 5 parça
Kullanılan: 5 × 1000 + 4 × 3 = 5012 mm. Artan uç: 6000 − 5012 = 988 mm.
Aynı parça 12 m boydan: (12003) ÷ (1003) = 11,97 → 11 parça, artan 970 mm. Uzun boyda yüzde fire daha düşüktür.
Fire yüzdesi
Fire = (kullanılan stok boy ağırlığı − parçaların ağırlığı) ÷ kullanılan stok boy ağırlığı. Yukarıdaki örnekte 6 m boydan 5 × 1000 mm parça (ve 4 kesim) çıkıyorsa, kayıp yaklaşık %16,7 (1000 mm: 988 mm artan uç + 12 mm kesim payı)'tir. Çoğu kayıp artan uçtan gelir, kesim payı etkisi küçüktür.
Gönyeli (açılı) kesimde ek kayıp
Parçanın bir ucu veya iki ucu açılıysa, kesim açısı kadar üçgen biçiminde malzeme ziyan olabilir. Kesim hattı çaprazdır, bu yüzden kesim payı da eğik ölçülür (k ÷ cos açı).
Açılı uçlu parçaları bir düz, bir ters (180° çevrilmiş) yerleştirirseniz açılar birbirine oturur ve aradaki üçgen kayıp neredeyse sıfıra iner. Böylece aynı boydan daha fazla parça çıkar. Aracımızdaki yerleşim planı bu düzeni gösterir (mavi düz, turuncu ters).
Fire'yi azaltmanın yolları
- Stok boyu seçin: Parça boyu 6 m'nin tam bölenine yakınsa 6 m, değilse 12 m boy daha az fire verebilir.
- Artan uçları değerlendirin: Kısa parçaları, uzun parçaların artan ucundan çıkarın.
- Gönyeli parçaları ters-düz dizin.
- Kesim listesini önceden yapın: Parçaları boy boy gruplayıp aynı boydan birlikte kesin.
Araçla hesaplama
Parça boyunu, adedi, testere payını ve stok boyu girin. Araç kaç boy gerektiğini, 1 boydan çıkan adedi, artan ucu ve fire'yi (kg ve %) hesaplar; PDF kesim listesinde yerleşim planını da çizer.
Önceki yazı: Çelik profil ağırlığı nasıl hesaplanır?