Teknik resim oyunu ve eğitim notları
Görünüşleri okuma becerinizi oyunla geliştirin: üç görünüşten doğru 3B modeli bulun, eksik görünüşü seçin, hatalı çizimi yakalayın.
Oyunu kur
- Soruyu ve çizimleri okuyun.
- Çizimleri modelle karşılaştırın.
- Doğru seçeneğe dokunun. Puan ve seri kazanın.
Nasıl çözülür?
Tur bitti
Kurallar ve ipuçları
Çizgi türleri. Görünen kenarlar sürekli kalın çizgiyle, görünmeyen (başka bir yüzeyin arkasında kalan) kenarlar kesik çizgiyle gösterilir.
1. açı projeksiyon (TS, ISO-E). Nesne, bakan kişi ile çizim düzlemi arasındadır. Üstten görünüş önden görünüşün altına, soldan görünüş önden görünüşün sağına çizilir.
3. açı projeksiyon (ANSI). Çizim düzlemi, bakan kişi ile nesne arasındadır. Üstten görünüş önden görünüşün üstüne, sağdan görünüş önden görünüşün sağına çizilir.
Ölçü eşleştirme. Genişlik önden ve üstten görünüşte, yükseklik önden ve yan görünüşte, derinlik üstten ve yan görünüşte aynıdır. Hizalama çizgileri bu eşleşmeyi izlemenize yardım eder.
Model yönü. Eşlik eden küçük küpte hangi yüzün Ön, Sağ ve Üst olduğu yazar. Üstten görünüşte modelin önü her zaman çizimin alt kenarındadır.
Modeller birim küplerden oluşur. Tüm küpler izometrik görünümde en az bir yüzüyle görünür; yani her soru çizimlerden ve modelden çözülebilir.
Teknik resim eğitim notları
Atölyede ve ofiste en çok işe yarayan temel kurallar, kısa notlar ve şekillerle. Yazdırabilir ya da telefondan sahada açıp bakabilirsiniz.
Görünüş okumak neden önemlidir?
Üretim resimleri, bir parçayı üç boyutlu olarak değil, birbirine bağlı birkaç görünüşle anlatır. Atölyede ya da bir sac kesim, kaynaklı imalat veya talaşlı imalat işinde parçayı doğru anlamak için bu görünüşleri okuyabilmek gerekir. Oyundaki sorular tam olarak bu beceriyi çalıştırır: görünüşlerden modeli kurmak, modelden görünüşü çıkarmak ve tutarsızlığı fark etmek.
Oyun, ders sınavlarına hazırlanan mühendislik, makine ve teknik lise öğrencileri ile görünüş okumayı tazelemek isteyen teknikerler için hazırlandı. Zorluk arttıkça model büyür, farklar küçülür ve kesik çizgiler daha sık karşınıza çıkar.
1. Çizgi türleri
2. Görünüşler (1. açı projeksiyon)
Türkiye ve Avrupa’da 1. açı kullanılır: önden görünüşün altına üstten, sağına soldan görünüş çizilir. Gizli delikler kesikli, delik eksenleri nokta-çizgi ile gösterilir. Parçayı tam anlatan en az sayıda görünüş çizin.
Delikli levha: delik, önden görünüşte dairedir; diğer görünüşlerde kesikli çizilir.
3. Ölçülendirme
- Her ölçü bir kez yazılır; ölçü çizgisi görünen kenardan en az 10 mm dışarıda durur.
- Ölçüler milimetredir, birim yazılmaz. Çap Ø, yarıçap R, kare □ ile belirtilir.
- Kısa ölçüler içte, uzun ölçüler dışta yer alır; ölçü çizgileri birbirini kesmemeli.
- Eksen ve kenar çizgileri ölçü çizgisi olarak kullanılmaz.
4. Kesit ve tarama
Kesilen yüzey 45° ince çizgilerle taranır; aynı parçanın taraması tek yönde ve eşit aralıktadır.
5. Kaynak sembolü (ISO 2553)
Ok tarafındaki köşe kaynağı: boğaz kalınlığı a=4 mm, kaynak boyu 100 mm. Sembol referans çizgisinin altındaysa kaynak ok tarafındadır, üstündeyse karşı taraftadır.
6. Genel toleranslar (ISO 2768-1)
Ölçüde tolerans yazılmamışsa antette belirtilen sınıf geçerlidir. Örnek not: “Genel toleranslar ISO 2768-m”. Boyut aralığına göre sapmalar (mm):
| Ölçü aralığı (mm) | f (ince) | m (orta) | c (kaba) | v (çok kaba) |
|---|---|---|---|---|
| 0,5 – 3 | ±0,05 | ±0,1 | ±0,2 | – |
| 3 – 6 | ±0,05 | ±0,1 | ±0,3 | ±0,5 |
| 6 – 30 | ±0,1 | ±0,2 | ±0,5 | ±1 |
| 30 – 120 | ±0,15 | ±0,3 | ±0,8 | ±1,5 |
| 120 – 400 | ±0,2 | ±0,5 | ±1,2 | ±2,5 |
| 400 – 1000 | ±0,3 | ±0,8 | ±2 | ±4 |
| 1000 – 2000 | – | ±1,2 | ±3 | ±6 |
| 2000 – 4000 | – | ±2 | ±4 | ±8 |
Kaynaklı yapılarda genel tolerans için ISO 13920 (sınıf B/C) kullanılır. Çizimde hangi standardın geçerli olduğunu antete yazın.
7. Kâğıt, ölçek ve antet
| Kâğıt | Boyut (mm) |
|---|---|
| A4 | 210 × 297 |
| A3 | 297 × 420 |
| A2 | 420 × 594 |
| A1 | 594 × 841 |
| A0 | 841 × 1189 |
- Standart ölçekler: 1:1, 1:2, 1:5, 1:10, 1:20, 1:50; büyütme için 2:1, 5:1. Ölçek ne olursa olsun yazılan ölçü gerçek ölçüdür.
- Antet (başlık bloğu): parça adı, resim no, ölçek, malzeme, tarih, çizen/kontrol, revizyon, genel tolerans notu ve projeksiyon sembolü bulunmalıdır.
8. Çelik profillerin yazılışı
| Profil | Yazılış örneği |
|---|---|
| IPE / HEA / HEB / UPN | IPE 200 – 6000 (boy mm) |
| Köşebent | L 50×50×5 – 1200 |
| Boru | Ø60,3×3,2 – 1500 |
| Kutu profil | □ 40×40×3 – 800 |
| Lama | FL 100×10 – 450 |
Parça listesinde profil, ölçü, boy ve adedi yazın; ağırlığı ve firesini profil hesaplama aracından, STEP dosyalarını STEP görüntüleyiciden, DXF çizimlerini DXF görüntüleyiciden inceleyebilirsiniz.
Kendinizi sınayın
Daha fazla pratik için yukarıdaki oyunu oynayın.
1. Gizli kenar hangi çizgiyle çizilir?
Kesikli ince çizgiyle.
2. 1. açı projeksiyonda üstten görünüş nereye çizilir?
Önden görünüşün altına.
3. Kesit taraması kaç derecedir?
45°, ince sürekli çizgi.
4. 80 mm’lik ölçüde ISO 2768-m ile izin verilen sapma nedir?
30–120 mm aralığında ±0,3 mm.
5. “a4” kaynak notu neyi anlatır?
4 mm boğaz kalınlığında köşe kaynağı.
Bu sayfa eğitim amaçlı özet bilgidir; üretim öncesi ilgili standardın güncel sürümünü ve müşteri şartnamesini esas alın.